Circuit: eenvoudige transistortester met led- of piëzozoemer-indicator

Een transistortester kan een handige aanvulling zijn op je elektronicawerktafel. Met dit veelzijdige ontwerp voor een transistortester, dat tien jaar geleden voor het eerst werd gepresenteerd kun je snel de functionaliteit van NPN/PNP-transistors, JFET's, of (V)MOSFET's beoordelen, en hun aansluitdraden nauwkeurig identificeren. 

Ontwerp voor een transistortester

Een transistor of FET met drie pootjes kun je aansluiten op zes mogelijke manieren, maar slechts één is correct. Deze compacte schakeling biedt een eenvoudige en betrouwbare manier om de juiste configuratie te identificeren en tegelijkertijd een functietest van het apparaat uit te voeren. De testerschakeling zelf bevat een transistor die, gekoppeld aan de te testen transistor (TUT), een multivibratorschakeling vormt. De tester heeft vijf dicht bij elkaar geplaatste aansluitingen, elk duidelijk gelabeld voor eenvoudige identificatie:
 

• E/S – B/G – C/D – E/S – B/G

Dit maakt testen met de volgende configuraties mogelijk:

• Bipolaire transistors: EBC / BCE / CEB en omgekeerd: BEC / ECB / CBE.
• Unipolaire transistors (FET's): SGD / GDS / DSG en omgekeerd: GSD / SDG / DGS.  Volgens Hans-Norbert Gerbig "oscilleert de multivibrator en knippert de hoogrendement led als de testtransistor correct is aangesloten." Zie de schakeling met led.



"De led kan ook knipperen als de E- en C-aansluitingen zijn verwisseld, maar de knippersnelheid zal dan sneller zijn," legt Gerbig uit. "Dit weerspiegelt het feit dat sommige typen transistors wel werken met verwisselde emitter- en collectoraansluitingen, hoewel hun prestatiewaarden niet hetzelfde zullen zijn als bij een correct geconfigureerd apparaat."

Versie 2 van de tester heeft een piëzozoemer in plaats van de ledindicator. De waarde van de condensator die de frequentie bepaalt, is verlaagd ten opzichte van de waarde in de andere versie, zodat de oscillatiefrequentie hoorbaar is.

  "Een laag gezoem geeft aan dat de transistor correct is geconfigureerd en werkt, geen geluid geeft aan dat de testtransistor verkeerd geconfigureerd is of defect."

Artikel over de eenvoudige tester

Gerbigs artikel "Simple Transistor Tester" is gepubliceerd in de Elektor van juli/augustus 2014. We hebben het artikel vrij beschikbaar gemaakt voor iedereen in de community. Veel plezier!

---

Opmerking van de redactie: dit artikel is oorspronkelijk gepubliceerd in een eerdere editie van ons magazine. Houd er rekening mee dat sommige producten (zoals prints) en links mogelijk niet meer beschikbaar zijn. We zijn echter van mening dat de educatieve inhoud waardevol blijft en hopen dat het je inspireert om nieuwe en spannende projecten te beginnen.