(Not) Obsolete: een levend elektronica­museum in EEI #59

Not Obsolete, dat is precies de kern van This Museum Is (Not) Obsolete, zoals te zien is in aflevering #59 van Elektor Engineering Insights. We maken kennis met Mitch uit Ramsgate (Engeland), omringd door experimentele elektronica, muzikale machines, meetapparatuur en genoeg knipperende hardware om eraan te herinneren dat oude technologie vaak nog steeds de beste manier is om te begrijpen hoe techniek eigenlijk werkt.

Niet verouderd

De videoclip komt uit Elektor Engineering Insights #59, onze sessie over de Elektor Formant, de DIY-synthcultuur en praktijkgericht elektronicaonderwijs. Tijdens de discussie gaf Mitch de kijkers een korte rondleiding door het museum in Ramsgate, waar oude apparatuur niet als dode objecten worden bewaard, maar juist in leven wordt gehouden, doorontwikkeld en toegankelijk worden gemaakt zodat mensen ze daadwerkelijk kunnen ervaren.

Dat onderscheid is belangrijk. Een statische tentoonstelling kan u vertellen wanneer iets is gemaakt en waarvoor het werd gebruikt. Een werkende machine kan laten zien hoe een schakeling zich gedraagt, hoe bedieningselementen gekoppeld zijn aan geluid, hoe een gebruikersinterface de gebruiker begeleidt en hoe repareerbare technologie leert van haar fouten. Met andere woorden: de machine is niet alleen historisch interessant, ze heeft nog steeds nut.

This Museum Is (Not) Obsolete

EEI #59 stond in het teken van de Elektor Formant, de klassieke modulaire analoge synthesizer die eind jaren zeventig voor het eerst in Elektor verscheen. De Formant was niet alleen maar een instrument; het was ook een praktische opleiding in oscillatoren, filters, envelopgeneratoren, kalibratie, bedrading, aarding en foutzoeken. Daardoor is deze museum videoclip veel meer dan een sfeervolle zijstap. Hij past precies binnen dezelfde cultuur van leren door bouwen, repareren en luisteren.

This Museum Is (Not) Obsolete werd opgericht door Sam Battle, beter bekend als Look Mum No Computer, en wordt omschreven als een tehuis voor experimentele en verouderde wetenschappelijke en muzikale technologie. De naam bevat tegelijk de grap en de filosofie: deze machines mogen oud, onhandig, zeldzaam of absurd zijn, maar ze zijn niet afgeschreven en ze nodigen nog steeds uit tot praktisch leren. Sommigen produceren nog altijd geluiden die doen denken aan een fax die jazz heeft ontdekt.

Oude elektronische instrumenten en meetopstellingen maken vaak zichtbaar wat moderne apparaten verbergen. U kunt signaalpaden volgen, veranderingen direct horen, meters zien reageren en oorzaak en gevolg begrijpen zonder dat er eerst een software-update tussenkomt. Dit is inderdaad behoud, maar niet in de vorm van opgezette museumstukken. Het is behoud in de vorm van een werkende werkbank.

Elektronicaonderwijs is het sterkst wanneer het tastbaar, hoorbaar en een beetje meedogenloos is. Of het nu gaat om een modulaire synthesizer, een museum vol geredde machines of een half gerepareerd apparaat dat weigert zich te gedragen. Ook van (ver)oude(rde) technologie kun je nog veel leren.